Make your own free website on Tripod.com
ประเพณีทำบุญเดือนสิบ

          การทำบุญเดือนสิบเริ่มทำการในวันแรม 15 ค่ำ เดือน 10 เป็นวันทำบุญ แต่บางวัดก็จะใช้วันแรม 8 ค่ำ เดือน 10 เป็นประเพณีที่ได้รับมาจากศาสนาพราหมณ์ของอินเดีย ส่วนใหญ่จะตรงกับเดือนกันยายน เป็นฤดูสารท หมายถึง การทำบุญให้แก่ญาติผู้ที่ล่วงลับไปแล้ว สำหรับชาวบ้านจะเตรียมอาหารคาวหวาน สิ่งที่ปู่ย่าตายายชอบพร้อมกระทงที่ใส่อาหารให้เปรต เมื่อไปวัดก็นำปิ่นโตไปตักแบ่งอาหารสำหรับพระสงฆ์ แล้วทำพิธีกรรมทางศาสนาที่ศาลาการเปรียญรับศีลฟังธรรม บังสกุลชื่อตายายที่ล่วงลับไปแล้ว หลังจากประกอบพิธีกรรมนี้ พระสงฆ์จะสวดพาหุงให้ศีลให้พร ชาวบ้านจะตักบาตรที่ศาลา ตักบาตร (เรียกว่าหลาบาตร) ร่วมกันถวายอาหารแก่พระสงฆ์ รอจนพระฉันอาหารเสร็จ ลูก ๆ หลาน ๆ ก็จะตั้งวงกันรับประทานอาหาร หลังจากนั้นก็ทำพิธีกรวดน้ำ อุทิศส่วนกุศลให้แก่ผู้ที่ล่วงลับไปแล้ว เตรียมกระทงเปรตไปวางข้างนอกวัด แจกทานแก่ชาวเล (ชาวไทยใหม่) เป็นอันเสร็จพิธีเดือนสิบ
          กระทงเปรต เป็นกระทงใบตอง ขนาดประมาณถ้วยแกงใบใหญ่ 1 ใบ ภายในจะเป็นกระทงเล็ก ๆ ใส่อาหารคาวหวาน และน้ำ นำไปวางไว้นอกวัด แต่ละครอบครัวจะนำมาเรียงไว้นอกประตูวัด เรื่องการวางกระทงเปรตนั้นเป็นพิธีกรรมที่ปฏิบัติมาแต่โบราณว่า ปู่ ย่า ตา ยาย ที่ล่วงลับไปแล้ว ยังไม่ได้ผุดได้เกิด จะทรมานเป็นเปรต พอถึงวันสารท เปรตจะมารอรับทานจากลูกหลานอยู่นอกวัด ดังนั้น ขนมและอาหารที่เตรียมไปให้ก็จะรวมกันอยู่ในกระทงไม่ทำไม่ได้เพราะบรรพบุรุษจะมารับอาหารไป ถ้าหากลูกหลานไม่ไปทำให้จะทำให้บรรพบุรุษเสียใจและอดอยาก ตามคำกล่าวของผู้สูงอายุ จุดมุ่งหมายของการจัดงานเดือนสิบ เพื่อเป็นการอุทิศส่วนบุญส่วนกุศลให้กับตายายที่ล่วงลับไปแล้ว บางท่านอาจจะได้รับความลำบากอยู่ตามขุมนรก ต่าง ๆ และเป็นการชุมนุมญาติ เพราะบรรดาพี่น้องที่อยู่ไกล ๆ เมื่อถึงเทศกาลเดือนสิบ ทุกคนก็จะเดินทางกลับมาทำบุญที่บ้านให้กับบรรพบุรุษ
          ขนมที่นำมาไหว้และทำพิธีในเดือนสิบ คือ ขนมลา ขนมพอง ขนมเทียน ขนมท่อนใต้ ขนมจูจุน ขนมเจาะรู ขนมสะบ้า ซึ่งขนมเหล่านี้จะมีความหมาย เมื่อบรรพบุรุษนำเอาไปใช้ประโยชน์ในเมืองนรก เช่น ขนมลา เพื่อให้บรรพบุรุษที่ไม่ได้ไปผุดไปเกิด ต้องเป็นเปรตได้นำไปกิน เนื่องจากเปรตจะมีปากเท่ารูเข็ม ขนมลาก็จะทำเป็นเส้นเล็ก ๆ เป็นต้น
          ประเพณีเดือนสิบ เป็นพิธีกรรมที่เกี่ยวข้องกับความเชื่อในเรื่องของวิญญาณของบรรพบุรษ นรก สวรรค์ บุญ บาป เช่น การนำเอาสิ่งของที่ปู่ย่าตายายชอบมาทำบุญ เนื่องจากคนไทยเชื้อสายจีนเชื่อว่า เป็นการแสดงออกถึงความกตัญญูรู้คุณ ระลึกถึงบรรพบุรุษ ปู่ ย่า ตา ยาย และการนำสิ่งของไปวางไว้ภายนอกกำแพงวัด เพราะเชื่อว่า ภายในวัดมีเจ้าที่เจ้าทางและเจ้าที่อาจจะไม่อนุญาติให้คนตายเข้ามาในวัด ทำให้วิญญาณคนตายอาจไม่มีโอกาสเข้ามากินอาหารภายในวัดได้ นอกจากนี้ในพิธีกรรมอื่น ๆ ชาวจีนก็มีความเชื่อ เช่น
- วิญญาณก็ต้องมีความเป็นอยู่ มีอาหารการกิน และหากลูกหลานไม่ทำบุญให้ก็อาจจะไม่มีกิน ซึ่งบางครั้งก็ไม่แน่ใจว่าบรรพบุรุษจะต้องถูกลงโทษไปเป็นเปรตหรือไม่ จึงได้มีการป้องกันโดยมีการถวายขนมชนิดต่าง ๆ เพื่อให้บรรพบุรุษสามารถกินได้
- วิญญาณบรรพบุรุษะได้พบกันความสงบสุข เมื่อได้รับส่วนบุญส่วนกุศลที่ทำไปให้
- เมื่อวิญญาณยังไม่ได้ผุดได้เกิดย่อมจะต้องล่องลอย ไม่สามารถเข้ามาอาศัยในวัด อาจตกอยู่ในขุมนรก การทำบุญอาจช่วยวิญญาณบรรพบุรุษได้


Picture