Make your own free website on Tripod.com
การเซ่นไหว้วิญญาณเร่ร่อนทั่วไป (เทศกาลพ้อต่อ)

          เทศกาลพ้อต่อ เป็นเทศกาลทำบุญอุทิศส่วนบุญส่วนกุศลไปให้บรรพบุรุษ ซึ่งเป็นประเพณีที่ปฏิบัติกันมานานหลายชั่วอายุคน งานนี้จัดให้มีขึ้นตั้งแต่ 15 ค่ำ เดือน 7 ตามปฎิทินจันทรคติชาวจีน ตามประเพณีสารทจีนนี้จะดำเนินไปตลอดทั้งเดือน ตามตำนานลัทธิเต๋า เชื่อว่าในเดือนนี้ประตูนรกจะเปิดออกปีละครั้ง และบรรดาพวกผีทั้งหลาย ซึ่งมีมากมายหลายพวกจะออกมาบนพื้นโลก โดยเฉพาะในกะทู้นั้นจะจัดให้มีพิธีพ้อต่อในเดือนนี้ 3 ครั้ง ด้วยกัน
เทศกาลพ้อต่อ หรือเรียกตามภาษาฮกเกี้ยนว่า ซีโกวโจ่ย แปลว่า เทศกาลอุทิศส่วนบุญให้กับวิญญาณโดดเดี่ยวไร้ญาต

          เมื่อถึงวันงานประเพณีพ้อต่อ คณะกรรมการจัดงานจะจัดโต๊ะบูชา ทำพิธีกรรมอุทิศส่วนกุศลให้แก่บรรพบุรุษผู้ล่วงลับ และเซ่นไหว้เหล่าสัมภเวลี หรือ ผู้แสวงที่เกิด ได้แก่ ผีที่ยังไม่ได้เกิด เทพประธานที่ประดิษฐานในพิธีอุทิศส่วนกุศล คือ พ้อต่อกง สมญานามเทพเจ้า หรือ ปู่เจ้าผู้เต็มไปด้วยเมตตาจิต ทำการปลดเปลื้องทุกข์ให้แก่มวลสัตว์โลก เมื่อถึงวันงานจะมีชาวบ้านนำเอาเครื่องบูชามาถวาย บวงสรวงเซ่นไหว้มากมาย และทำบุญบริจาคทานสิ่งของที่นำมาบูชาจะประกอบไปด้วย อาหารคาว หวาน ผลไม้ และพืชพันธุ์มาประดิษฐ์ตกแต่งให้สวยงามองค์เทพเจ้าประธานในงานพ้อต่อ มักจะถูกปรุงแต่งให้มีรูปลักษณ์ที่ดูโหดร้ายน่ากลัว น่าเกรงขาม เชื่อกันว่าเป็นรูปจำลองขององค์ยมราช ซึ่งเป็นเทพเจ้าผู้เป็นใหญ่ในยมโลก หรือเรียกอีกนามหนึ่งว่า “โกวเสียเอี่ย” หรือ “ตั่วซิเหย” คือ เทพเจ้าเมืองผี ผู้โดดเดี่ยวหิวโหยไม่มีญาติ “ตั่วซิเหย” เป็นตัวแทนของเหล่าวิญญาณ ชาวจีนถือว่า “ตั่วซิเหย” เป็นตัวแทนของเหล่าวิญญาณที่ผู้คนเซ่นไหว้ หลังจากนั้นตั่วซิเหย ก็จะนำอาหารที่เซ่นไหว้ไปแจกจ่ายให้ผีผู้น้อยอื่น ๆ ต่อไปอีก แต่ด้วยผู้คนไม่ค่อยไว้ใจ ตั่วซิเหย กลัวไม่ยุติธรรม จึงอัญเชิญเจ้าแม่กวนอิมมาเป็นผู้สอดส่อง เมื่อเสร็จพิธีภาระหน้าที่หมดลงเขาจะเผาตั่วซิเหยกับกองไฟ พร้อมกับเผากระดาษเงินและกระดาษทองไปให้ด้วย
          ชาวจีนจัดพิธีกรรมขึ้น เพื่อเซ่นไหว้บวงสรวงวิญญาณของบรรพบุรุษ ที่ได้ล่วงลับไปแล้ว (คล้ายกับการทำบุญเดือนสิบของไทย) บันดาลูกหลานชาวจีน ได้แสดงออกถึงความเคารพ และรำลึกถึงในบุญคุณของวิญญาณบรรพบุรุษทั้งหลาย ได้จัดอาหารคาว ผลไม้ เป็นจำนวนมาก ถือเป็นการเลี้ยงหรือเซ่นไหว้วิญญาณปีละครั้ง 1 ครั้ง ชาวจีนเชื่อว่า ตั้งแต่ประตูนรกเปิด บรรดาพวกภูติผีทั้งหลายได้กลับมาเยี่ยมเยียนลูกหลานในโลกมนุษย์และมาคอยกินอาหารที่เขาเซ่นไหว้ในเดือน 7 ซึ่งตรงกับเดือน 9 ของไทย
          ประสิทธิ์ ชิณการณ์ (อ้างใน การสัมนาวัฒนธรรมพัฒนาการด้านประวัติศาสตร์ เอกลักษณ์และภูมิปัญญาภูเก็ต 2542) ได้ให้ความหมายของคำว่า “ผ้อต่อ” ว่า การอนุเคราะห์ผู้อื่นให้ล่วงพ้นทุกข์ หรือพ้นจากสิ่งกีดขวาง เมื่อนำมาใช้กับการบำเพ็ญกุศลให้แก่ญาติพี่น้องที่ล่วงลับไปแล้ว
          “อู่หล่านยูนโฮย” หมายถึง ความอดอยาก เมื่อถึงวันนี้เหล่าพุทธศาสนิกชน จะนำอาหารต่าง ๆ มาถวายแด่องค์สัมมาสัมพุทธเจ้าเพื่อที่จะให้พระองค์ได้ช่วยปลดปล่อยความอดอยากของวิญญาณผู้ล่วงลับอีกทอดหนึ่ง


Picture